SİTE İÇİ ARAMA
en çok merak edilen sorular ve cevapları



Web Uygulama: Sadi Atılgan


İyi günler. Bazı insanlarda gonozom genler xxy ya da xyy şeklinde olabiliyormuş, bunun nedenini merak ediyorum. Oluşan sonuçlar neler, hangi olumsuzlukları doğuruyor ya da faydaları var mı? Teşekkürler. (Minel Gül)

Bildiğiniz gibi eşey hücreleri, mayoz adı verilen özel bir bölünmeyle meydana geliyor. Bu bölünmede esas olay da, kromozom çiftlerinin birbirinden ayrılması ve haploid kromozom setli hücrelerin oluşması.
Kromozom çiftlerinin birbirinden ayrılması, mayoz bölünmenin 1. anafaz evresinde gerçekleşiyor. Kromozomlar çiftlerinden ayrılıyorlar ve her biri, oğul hücreye tek başına aktarılmak üzere, hücrenin bir kutbuna çekiliyor. Bazen, bu evrede kromozom çiftlerinden biri ayrılamıyor. Bunun sonucunda, bir oğul hücrede aynı tip kromozomdan çift halde bulunurken, diğer oğul hücreyse bu kromozomdan yoksun kalıyor. Örneğin, bu olayın dişi gonozomlarında meydana gelmesi durumunda, bir gamet 22+XX, diğer gametse 22 (gonozomsuz) olacak şekilde bölünme gerçekleşiyor. Bu olaya nondisjunction (ayrılmama) adı veriliyor. Tabii ki aynı durum erkek üreme hücrelerinde de meydana gelebiliyor ve XY kromozomu taşıyan spermler oluşabiliyor. Bazen de ayrılmama olayı, mayozun 2. anafaz evresinde gerçekleşebiliyor ve YY kromozomları taşıyan spermler oluşabiliyor. Bu tip gametlerin döllenmesi sonucunda, aşağıdaki fenotipler ortaya çıkabiliyor:
a) XXY Klinefelter Sendromu: Uzun boylu, uzun kollu ve bacaklı, zayıf kas yapılı, çoğu zaman dişilerdeki gibi göğüsleri bulunan, eşey organları normalin yarısı boyutlarında olan, ince sesli, kısır ve zeka geriliği olan erkek bireyler.
b) XXX (Triple-X) Süper Dişi: Çoğunda zeka geriliği olan, yine çoğu kısır olan dişi bireyler.
c) XYY Zigotu: Uzun boylu, normalden daha düşük zekalı, suç işlemeye eğilimli olduğu varsayılan erkek bireyler.
d) XO Turner Sendromu: Boynun iki yanında kalınca deri kıvrımları bulunan, normalden daha küçük yapılı ve kısa boylu, kısa ve küt parmaklı, normal şekilde eşeysel olgunluğa ulaşamayan dişiler.
e) YO Zigotu: Gelişemez.

Bu durumların çoğu zeka geriliği ve tedavi edilemeyen kısırlık ile sonuçlanıyor. Görünüşte herhangi bir faydaları da yok.

Deniz Candaş

Her Hakkı Saklıdır. TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi - 2002
© By Çağlar Onur
Geri Dön

Copyright 2007 Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu. Her hakkı saklıdır.