SİTE İÇİ ARAMA
en çok merak edilen sorular ve cevapları



Web Uygulama: Sadi Atılgan

Web sitemizi yenileme çalışmaları nedeniyle bu köşede güncelleme yapamamaktayız, lütfen soru göndermeyiniz. Bilgilerinize sunarız.

Yanıtını Merak Ettiğiniz Soruları Bize İletmek İçin Tıklayınız...
Anahtar Sözcüğe Göre Arama Yapmak İçin Tıklayınız...
Son Eklenen 10 Soruyu Görmek İçin Tıklayınız...
Tüm Soruları Görmek İçin Tıklayınız...


Geri Dön...

Özel bir Şirkette teknik kısımda çalışmaktayım. Yaptığımız bir çalışma var. Çalışmalarımızın verimi için sizlerden yardım alabilir miyim? ---Işığın dalga boyu ne demektir ve nasıl hesaplanır? ---Artemia için gerekli ışık dalga boyu ne kadardır? Şimdiden teşekkür ederim. Çalışmalarınızda başarılar dilerim. (Soner Kılıç)

Işığın dalga boyu ne demektir ve nasıl hesaplanır?

Işık, birbirine dik olarak seyahat eden elektrik ve manyetik alan salınımlarından oluşur. Aşağıdaki şekil, seyahat halindeki basit bir elektromanyetik dalganın anlık bir fotoğrafını temsil ediyor. Görüldüğü gibi; elektrik ve manyetik alanlar, sırasıyla x-z ve y-z düzlemlerinde yatan iki sinüs dalgası biçiminde. Birbirine dikler ve aralarında 90 derecelik bir faz farkı var. Dolayısıyla, herhangi bir noktada, eğer manyetik alan maksimum (minimum) ise, elektrik alan minimum (maksimum) oluyor. Bunun tersi de doğru...



Aslında dalga tabii, hareket halinde ve ışık hızıyla ilerliyor. Hareket yönü elektrik ve manyetik alan vektörlerinin vektörel çarpımı (ExB) yönünde ve sağ el kuralına göre, z ekseni doğrultusunda. Yalnız; dalganın ilerleyişi, bu grafiğin z ekseni boyunca ötelenmesi şeklinde değil. Yaklaşık olarak şöyle: E ve B dalgalarını, düzgün sinüs dalgası şeklinde iki yılan olarak düşünün ve her iki yılanın da, eşzamanlı olarak ve uyumlu bir şekilde, sinüs dalgaları üzerinde hareket ettiklerini tasavvur edin. Yılanların hareketi bildiğiniz gibi, katı bir kavisli şeklin iteklenmesi şeklinde değildir. Gerçi yılan ilerlerken, kavisli şeklini korur; fakat önünde yeni bir kavis oluştururken, arkasındaki kavis yok olur.

Şimdi sorunuzun yanıtına gelecek olursak; elektrik veya manyetik alan salınımlarından birinin, art arda gelen iki dalga tepesi arasındaki mesafe, bu ışığın dalgaboyunu (λ) belirler. Herhangi bir noktadan saniyede geçen dalga tepesi sayısı (f), ışığın frekansıdır. Frekans, saniyede 1 salınım anlamına gelen Hz (Hertz) birimiyle ölçülür.



Dolayısıyla, frekansla dalgaboyunun çarpımı, ışığın hızını (c=f.λ) verir. Bu hız bilindiği üzere, boşlukta sabit olup, yaklaşık 300,000 km/sn’dir. Görünür ışık, yukarıdaki şekilden de görüldüğü üzere; 400 ile 750 nm (nanometre=10-9m) dalgaboyları veya buna karşılık gelen 4 ile 7.5x1014 Hz aralığındadır. Tayf dizilimindeki renkler için; kırmızıdan mavi ve mora doğru frekans artarken, dalgaboyu küçülür.

Artemia için gerekli ışık dalga boyu ne kadardır?

Tuzlu su göllerinde yaşayan ve bu nedenle ‘tuzlu su karidesi veya kereviti’ denilen türün de dahil olduğu ‘Artemia’ cinsi ile ilgilendiğiniz anlaşılıyor. Ancak burada, ‘gerekli’ sözcüğü ile neyi kastettiğiniz açık değil. Eğer ışığa karşı davranışı hakkında bilgi istiyorsanız, şunlar söylenebilir...

Artemia üç göze sahiptir ve ışığa karşı çok değişik tepkiler gösterir. Işığa karşı genellikle, düşük yoğunluklarda olumlu (pozitif fototaksi), orta ve yüksek ışık yoğunluklarında ise olumsuz (negatif fototaksi) tepki gösterir. Fakat tepki; hayvanın yaşına, fizyolojik ve metabolik durumuna, suyun tuzluluğuna ve pH değerine, ışığın dalgaboyuna bağlı olarak değişiyor. Örneğin, hayvanlar güneş ışınlarına karşı genelde sırtlarını dönerek (‘dorsal’) tepki verirken, Artemia gibi bazıları, göğüs kısmını ışınlara karşı tutma şeklinde (‘ventral’) tepkiyi tercih ediyor. Dolayısıyla, tuzlu su kereveti normal olarak, güneş ışınları yukarıdan geldiği için, başaşağı yüzüyor. Ama bazen de, örneğin mikroskop altında iken, yapay ışığa karşı tepki niteliğinde, sırtını yukarı çevirip yüzmeye başlıyor.

Daha ayrıntılı bilgi edinmek için, Artemia davranışlarını küçük bir laboratuvarda kendiniz de inceleyebilirsiniz. Davranışlar değişken olabildiğine göre, ilgilendiğiniz özgün koşullar için bunu yapmak zorundasınız sanıyorum.

Vural Altın





Geri Dön...
Yazıcı Dostu Sayfa

Copyright 2007 Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu. Her hakkı saklıdır.