SİTE İÇİ ARAMA
en çok merak edilen sorular ve cevapları



Web Uygulama: Sadi Atılgan

Web sitemizi yenileme çalışmaları nedeniyle bu köşede güncelleme yapamamaktayız, lütfen soru göndermeyiniz. Bilgilerinize sunarız.

Yanıtını Merak Ettiğiniz Soruları Bize İletmek İçin Tıklayınız...
Anahtar Sözcüğe Göre Arama Yapmak İçin Tıklayınız...
Son Eklenen 10 Soruyu Görmek İçin Tıklayınız...
Tüm Soruları Görmek İçin Tıklayınız...


Geri Dön...

Elektrik verildiğinde çekim gücü yükselen mıknatıs var mıdır? Bunun adı nedir ve çekim gücü ne kadar artar? Çekim gücü verdiğimiz elektriğe göre devamlı artar mı yoksa sınırlı mıdır? Yoksa ne kadar elektrik verirsem o kadar artar mı? Sınırsız olabilir mi? Nasıl elektrik kullanmam gerek? Sınırsız bir elektrik verdiğimde sınırsız bir çekim elde edebilir miyim? Bunu yapmam için bana neler gerekli? (göndereceğiniz cevaplar beklediğim yanıtlar ise, bir ilke imza atmamak işten bile değil) sizlere çok teşekkür ederim, sabırsızlıkla bekliyorum... (Bengü Öz)

"Elektrik verildiğinde çekim gücü yükselen mıknatıs var mıdır?"
Tabii var: bütün elektromıknatıslar böyledir.

"Bunun adı nedir ve çekim gücü ne kadar artar?"
Bir elektromıknatıs, halka şeklinde iletken sarımlarından oluşan ve içinden akım geçirilen bir bobin şeklindedir. Çoğu zaman bobinin içine 'çekirdek' denilen ve genellikle, manyetik özellikleri itibariyle bu amaç için çok uygun olan demirden yapılmış bir çubuk da yerleştirilir. Gerçi bobinin çekirdeği hava da olabilir. Ancak bu durumda elde edilen manyetik alan şiddeti görece daha zayıf olur ve ayrıca, yüksek akım düzeylerinde havada kıvılcımlar oluşması ve havadaki moleküllerin atomlarına ayrışması olasılığı vardır.

Böyle bir elektromıknatıstan doğru veya alternatif akım geçirilebilir. Alternatif akım geçirildiğinde, oluşan manyetik alanın yönü zamanla, akımın yönüyle birlikte sürekli değişir. Bu tür elektromıknatıslar, elektromanyetik dalgalar veya ateşleme sistemlerinde kıvılcımlar oluşturmak, ayrıca trafolarda voltaj değiştirmek amacıyla kullanılırlar. Doğru akım elektromıknatısları ise, oluşan manyetik alanın yönü hep aynı kaldığından, manyetik özellik sergileyen, örneğin demir gibi ağır metal nesneleri kaldırmakta kullanılır.

"Çekim gücü verdiğimiz elektriğe göre devamlı artar mı, yoksa sınırlı mıdır?"
Yüksekliği çok küçük olan, toplam N sarimli, R yarıçapındaki bir bobinden I şiddetinde akım geçirildiği takdirde, bobinin merkezinde oluşan manyetik alanın şiddeti; B=2.Pi.I.N/(c.R) ifadesiyle hesaplanabilir. (c ışık hızı, Pi ise bildiğimiz pi sayısı) Mıknatısın çekim gücü teorik olarak, verilen elektrik akımıyla doğru orantılı olarak artar. Ancak, normal bir elektromıknatısla yapılan uygulamada, bobini oluşturan iletkenin bir de direnci olacağından, verilen akımın şiddeti arttıkça, bobindeki ısınma da artar. Belli bir akım düzeyinden sonra, bobinin erimesi söz konusudur. Öte yandan, bobinin izolasyon malzemesi de dahil olmak üzere, civardaki malzemelerin fiziksel özellikleri değişir. Hele civarda hava boşlukları var ise, bu havada kıvılcımlanma ve ayrışma da yer alabilir.

Ancak, sıfıra yakın direnç sergileyen süperiletken malzemelerden yapılmış bir elektromıknatısta, çok daha yüksek akım düzeylerine çıkmak mümkündür. Bu yüzdendir ki bu tür malzemeler, gelecek için büyük ümitler vaat ediyor. Yine de, böyle bir elektromıknatısta dahi, bobinin kendi indüktansı nedeniyle, akım şiddeti arttıkça artan kuvvetlere maruz kalması ve sistem olarak bütünlüğünü koruyamaması söz konusudur.

"Yoksa ne kadar elektrik verirsem o kadar artar mı?"
Elektromıknatıs sistemi bütünlüğünü koruyabildiği sürece: evet. Ama hiçbir malzeme, belli bir asamadan sonra oluşacak kuvvetlere ve fiziksel koşullara dayanamayacağından, bunun bir üst sınırı var tabii.

"Sınırsız olabilir mi?"
Hayır... Bir başka nedenle de: Sınırsız şiddette akım üretmek de mümkün değil.

"Nasıl elektrik kullanmam gerek?"
Hedeflediğiniz uygulamaya göre; doğru veya alternatif akım kullanabilirsiniz.

"Sınırsız bir elektrik verdiğimde sınırsız bir çekim elde edebilir miyim?"
Bence hayır. Ama sınırsız bir elektrik akımı üretebileceğinizi düşündüğünüze göre, bir bildiğiniz olsa gerek.

"Bunu yapmam için bana neler gerekli?"
İletken sarımından bir bobin, içinde, tercih olarak demir bir çekirdek ve AC veya DC güç kaynağı...

Vural Altın


Geri Dön...
Yazıcı Dostu Sayfa

Copyright 2007 Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu. Her hakkı saklıdır.